Suplementacja tylko po konsultacji. Dlaczego nie warto przyjmować witamin i minerałów na własną rękę?

Podstawą jest prawidłowo zbilansowana dieta, a decyzję o rozpoczęciu przyjmowania suplementów należy podejmować po konsultacji z lekarzem, a w zakresie żywienia również z dietetykiem. Samodzielne sięganie po preparaty witaminowe i mineralne może nie tylko nie przynieść oczekiwanych korzyści, ale także prowadzić do nadmiaru niektórych składników odżywczych, utrudniać rozpoznanie przyczyn dolegliwości lub wchodzić w interakcje z przyjmowanymi lekami.

Najczęstsze niedobory wymagają potwierdzenia badaniami

Nie każdy odczuwany spadek energii, pogorszenie samopoczucia czy osłabienie oznaczają niedobór witamin lub składników mineralnych. Objawy te mogą mieć wiele różnych przyczyn, dlatego nie powinny stanowić podstawy do samodzielnego rozpoczęcia suplementacji.

Jednym z najczęściej rozpoznawanych niedoborów w Polsce jest niedobór witaminy D. Wynika on przede wszystkim z niewystarczającej syntezy skórnej w okresie jesienno-zimowym oraz ograniczonej ilości tej witaminy w codziennej diecie. Jej odpowiedni poziom jest istotny dla zdrowia kości, mięśni i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Zalecenia dotyczące suplementacji witaminy D zostały szczegółowo opracowane przez polskie towarzystwa naukowe i uwzględniają wiek, stan zdrowia oraz czynniki ryzyka.

Do często występujących należą również niedobory żelaza, szczególnie u kobiet miesiączkujących, kobiet w ciąży, osób z chorobami przewodu pokarmowego oraz pacjentów stosujących diety eliminacyjne. Niedobór żelaza może prowadzić do niedokrwistości, jednak podobne objawy mogą występować także w przebiegu wielu innych chorób.

W określonych grupach pacjentów częściej obserwuje się także niedobory witaminy B12 oraz kwasu foliowego, jednak również w tych przypadkach decyzja o suplementacji powinna być poprzedzona odpowiednią diagnostyką.

Diagnostyka powinna poprzedzać każdą suplementację

Zgodnie z zaleceniami ekspertów, rozpoczęcie suplementacji powinno wynikać z oceny stanu zdrowia pacjenta, wywiadu medycznego oraz – jeśli istnieją wskazania – wyników badań laboratoryjnych.

W zależności od zgłaszanych objawów lekarz może zlecić między innymi:

• oznaczenie stężenia 25-hydroksywitaminy D [25(OH)D] w celu oceny gospodarki witaminy D,
• morfologię krwi oraz badania gospodarki żelazowej, w tym oznaczenie ferrytyny,
• oznaczenie stężenia witaminy B12,
• oznaczenie poziomu kwasu foliowego.

Interpretacja wyników wymaga wiedzy medycznej. Nawet wynik znajdujący się poniżej wartości referencyjnych nie zawsze oznacza konieczność suplementacji, podobnie jak prawidłowy wynik nie wyklucza innych przyczyn zgłaszanych dolegliwości.

O zdrowiu powinien decydować specjalista, nie reklama suplementów

Suplementy diety nie są lekami i nie służą leczeniu chorób. Ich zadaniem jest uzupełnienie diety wyłącznie wtedy, gdy istnieje taka potrzeba. Z tego względu nie należy samodzielnie rozpoczynać suplementacji pod wpływem reklam, informacji z internetu czy opinii znajomych.

Najbezpieczniejszym postępowaniem jest konsultacja z lekarzem, który oceni stan zdrowia, zleci odpowiednie badania i ustali, czy suplementacja jest potrzebna. W wielu przypadkach istotnym elementem postępowania jest również konsultacja z dietetykiem, który pomoże ocenić sposób żywienia i wskazać zmiany pozwalające uzupełnić niedobory przede wszystkim za pomocą odpowiednio zbilansowanej diety.

Pacjenci, którzy chcą przeanalizować swój sposób odżywiania lub omówić wyniki badań laboratoryjnych, mogą skorzystać z konsultacji dietetycznej w naszym Centrum Zdrowia Medikool. Współpraca lekarza i dietetyka pozwala dobrać postępowanie zgodne z aktualną wiedzą medyczną oraz indywidualnymi potrzebami pacjenta.

Foto: Mizianitka from Pixabay